Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2014

Οδηγίες μαθημάτων Α΄ Λυκείου

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων Α΄ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και Α΄ και Β΄ τάξεων Εσπερινού Γενικού Λυκείου
Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες σχετικά με τη διδακτέα - εξεταστέα ύλη μαθημάτων για το σχ. έτος 2014-2015:
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ
Α’ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
1.1       Άνθρωπος: κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό ον
1.2       Η πόλις και ο πολίτης
1.3       Η πολιτική τέχνη
1.4       Ο πολιτικός- Οι ιδιότητες του πολιτικού
1.5       Η οικονομία
1.5.1    Κοινωνία, πολιτεία και οικονομία: αμφίδρομες σχέσεις
1.5.2    Από την οικονομία του οίκου στην οικονομία της πόλης

ΚΕΦ. 2: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ
2.1       Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.1.1    Αγροτική κοινωνία
2.1.2    Βιομηχανική κοινωνία
2.1.3    Μεταβιομηχανική κοινωνία
2.1.4    Η κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.2       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας

ΚΕΦ. 4: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
4.1       Το κύριο οικονομικό πρόβλημα
4.1.1    Οι ανάγκες
4.1.2    Τα αγαθά- το καταναλωτικό πρότυπο
4.2       Οι επιχειρήσεις
4.2.1    Οι συντελεστές παραγωγής
4.2.2    Το κόστος παραγωγής
4.2.3    Η τιμή των αγαθών
4.3.      Τα νοικοκυριά
4.3.1    Το εισόδημα των νοικοκυριών
4.3.2    Ο οικογενειακός προϋπολογισμός
4.4                   Το κράτος ως παραγωγός και ως καταναλωτής
4.5       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας

ΚΕΦ. 5: Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ-Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
5.1       Ο δήμος- Η τοπική κοινωνία
5.2       Η περιφέρεια- Η ευρύτερη κοινωνία
5.3       Η πολιτεία-Το κράτος
5.4       Η συμπολιτεία- Η Ευρωπαϊκή Ένωση
5.5       Η συμμετοχή του πολίτη: από τον δήμο μέχρι την Ευρωπαϊκή Ένωση
5.6       Βασικά χαρακτηριστικά της Ελληνικής Πολιτείας

ΚΕΦ.6: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
6.1       Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση
6.2       Φορείς κοινωνικοποίησης/ πολιτικοποίησης
6.2.1     Η οικογένεια: το κύτταρο της ατομικής και συλλογικής ζωής
6.2.2    Το σχολείο- η εκπαίδευση
6.2.3    Οι παρέες συνομηλίκων
6.2.4    Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας
6.2.5    Τα πολιτικά κόμματα
6.2.6    Ο θεσµός των Μαθητικών Κοινοτήτων
6.3       Ο κοινωνικός έλεγχος

ΚΕΦ. 7 Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
7.1       Το αξίωμα του πολίτη: ελεύθερος, υπεύθυνος και ενεργός πολίτης
7.6       Φορολογική συνείδηση
7.7       Κοινωνική ευαισθησία:
            Α)Τα δικαιώματα του παιδιού
            Β) Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
7.8       Ο εθελοντισμός
7.9       Η ασφάλεια του πολίτη - Πολιτική άμυνα και Πολιτική προστασία
7.10     Ο ψηφιακός πολίτης

ΚΕΦ.10: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ
10.1     Το επιχειρείν: ο επιχειρηματίας και η επιχείρηση
10.2     Η παραγωγή προϊόντων
10.2.1 Ανταγωνιστικότητα προϊόντων
10.2.2 Εξωστρέφεια των επιχειρήσεων
10.3     Η καινοτομία
10.4     Κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων
10.5     Διάκριση των επιχειρήσεων
10.5.1 Η νομική μορφή των επιχειρήσεων
10.5.2 Οι επιχειρήσεις κατά τομέα και κλάδο παραγωγής
10.6     Κοινωνικές και μεικτές επιχειρήσεις
Α) Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση
Β) Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα-ΣΔΙΤ


ΚΕΦ. 11 ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
11.1     Από τον αντιπραγματισμό στην οικονομία του χρήματος
11.2     Το χρήμα
11.2.1 Ιδιότητες και λειτουργίες του χρήματος
11.2.2 Σύγχρονες μορφές χρήματος
11.3     Οι Τράπεζες
11.3.1 Εμπορικές Τράπεζες, Κεντρική Τράπεζα.
11.3.2 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
11.4     Αποταμίευση-Καταθέσεις- Δάνεια
11.5     Το Χρηματιστήριο-Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς

ΚΕΦ.12 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
12.1     Η μετανάστευση
12.1.1  Κατηγορίες και αίτια και μετανάστευσης
12.1.2 Κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες
12.2     Οι πρόσφυγες και η συμφωνία Schengen
12.3     Έλληνες και αλλοδαποί
12.3.1 Η Ελληνική Ιθαγένεια
12.3.2 Απόκτηση και απώλεια Ελληνικής Ιθαγένειας
12.4     Δημοκρατικές αρχές για την κοινωνική συμβίωση
12.4.1 Αλληλεγγύη και δικαιοσύνη
12.4.2 Σεβασμός του Άλλου και ανεκτικότητα
12.4.3 Πνεύμα διαλόγου και συνεργασίας
12.4.4 Ειρηνική επίλυση διαφορών (προσώπων, ομάδων, κρατών)
12.5     Ο ελληνισμός της διασποράς
12.6     Έλληνες Ευεργέτες και μεγάλες προσωπικότητες του Ελληνισμού

ΚΕΦ. 13: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  
13.1     Κοινωνικά προβλήματα
13.1.1 Προσδιορισµός και αίτια
13.1.2 Συνέπειες και αντιµετώπιση
13.2     Φτώχεια, ανεργία,
13.3     Το πρόβλημα της βίας
13.3.1 Είδη βίας: ενδοσχολική, ενδοοικογενειακή, αθλητική, κτλ.
13.3.2 Αιτίες, επιπτώσεις και  αντιμετώπιση της βίας
13.4     Υπερδανεισμός ιδιωτών και δημοσίου
13.5     Υπογεννητικότητα και γήρανση του πληθυσμού
13.6     Αστικοποίηση: Από το χωριό στην πόλη και στην μεγαλούπολη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ
Β’ ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
1.1       Άνθρωπος: κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό ον
1.2       Η πόλις και ο πολίτης
1.3       Η πολιτική τέχνη
1.4       Ο πολιτικός- Οι ιδιότητες του πολιτικού
1.5       Η οικονομία
1.5.1    Κοινωνία, πολιτεία και οικονομία: αμφίδρομες σχέσεις
1.5.2    Από την οικονομία του οίκου στην οικονομία της πόλης

ΚΕΦ. 2: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ
2.1       Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.1.1    Αγροτική κοινωνία
2.1.2    Βιομηχανική κοινωνία
2.1.3    Μεταβιομηχανική κοινωνία
2.1.4    Η κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.2       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας

ΚΕΦ. 4: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
4.1       Το κύριο οικονομικό πρόβλημα
4.1.1    Οι ανάγκες
4.1.2    Τα αγαθά - το καταναλωτικό πρότυπο
4.2       Οι επιχειρήσεις
4.2.1    Οι συντελεστές παραγωγής
4.2.2    Το κόστος παραγωγής
4.2.3    Η τιμή των αγαθών
4.3.      Τα νοικοκυριά
4.3.1    Το εισόδημα των νοικοκυριών
4.3.2    Ο οικογενειακός προϋπολογισμός
4.4       Το κράτος ως παραγωγός και ως καταναλωτής
4.5       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας

ΚΕΦ.6: ΚΟΙΝ/ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
6.1       Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση
6.2       Φορείς κοινωνικοποίησης/ πολιτικοποίησης
6.2.1    Η οικογένεια: το κύτταρο της ατομικής και συλλογικής ζωής
6.2.2    Το σχολείο - η εκπαίδευση
6.2.3    Οι παρέες συνομηλίκων
6.2.4    Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας
6.2.5    Τα πολιτικά κόμματα
6.2.6    Ο θεσµός των Μαθητικών Κοινοτήτων
6.3       Ο κοινωνικός έλεγχος

ΚΕΦ. 7 Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
7.1       Το αξίωμα του πολίτη: ελεύθερος, υπεύθυνος και ενεργός πολίτης
7.6       Φορολογική συνείδηση
7.7       Κοινωνική ευαισθησία:
Α)Τα δικαιώματα του παιδιού
Β) Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
7.8       Ο εθελοντισμός
7.9       Η ασφάλεια του πολίτη - Πολιτική άμυνα και Πολιτική προστασία
7.10     Ο ψηφιακός πολίτης

ΚΕΦ. 13: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  
13.1     Κοινωνικά προβλήματα
13.1.1 Προσδιορισµός και αίτια
13.1.2 Συνέπειες και αντιµετώπιση
13.2     Φτώχεια, ανεργία,
13.3     Το πρόβλημα της βίας
13.3.1 Είδη βίας: ενδοσχολική, ενδοοικογενειακή, αθλητική, κτλ.
13.3.2 Αιτίες, επιπτώσεις και αντιμετώπιση της βίας
13.4     Υπερδανεισμός ιδιωτών και δημοσίου
13.5     Υπογεννητικότητα και γήρανση του πληθυσμού
13.6     Αστικοποίηση: Από το χωριό στην πόλη και στην μεγαλούπολη



ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (μάθημα επιλογής)
Α΄ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Α΄ ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
Η διδακτέα – εξεταστέα ύλη είναι όλες οι  θεματικές ενότητες εκτός των:
1.3.2 Ηλεκτρονικό εμπόριο, δημοπρασίες. Αναζήτηση, προβολή και διαφήμιση στο Διαδίκτυο
1.3.3 Εφαρμογές Ρομποτικής
1.4 Κοινωνικές επιπτώσεις
3.5 Η μάθηση στο Διαδίκτυο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ
Β΄ ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
Η διδακτέα – εξεταστέα ύλη είναι όλες οι θεματικές ενότητες εκτός των:
2.2.9 Εκσφαλμάτωση σε λογικά λάθη
2.2.10 Τεκμηρίωση
2.3.3 Κύκλος ζωής εφαρμογής λογισμικού
3.2 Πληροφοριακά Συστήματα
Για τη θεματική ενότητα 3.1 να γίνει περιγραφή των βασικών λειτουργιών ενός Λ.Σ. με αναφορά στην αναγκαιότητα τους, καθώς και στα Λ.Σ. κινητών συσκευών και σε σύγχρονα περιβάλλοντα διεπαφής.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α΄ ΤΑΞΗΣ
ΜΟΥΣΙΚΩΝ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ
ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
1.1       Άνθρωπος: κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό ον
1.2       Η πόλις και ο πολίτης
1.3       Η πολιτική τέχνη
1.4       Ο πολιτικός - Οι ιδιότητες του πολιτικού
1.5       Η οικονομία
1.5.1    Κοινωνία, πολιτεία και οικονομία: αμφίδρομες σχέσεις
1.5.2    Από την οικονομία του οίκου στην οικονομία της πόλης

ΚΕΦ. 2: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ
2.1       Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.1.1    Αγροτική κοινωνία
2.1.2    Βιομηχανική κοινωνία
2.1.3    Μεταβιομηχανική κοινωνία
2.1.4    Η κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης
2.2       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας

ΚΕΦ. 4: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
4.1       Το κύριο οικονομικό πρόβλημα
4.1.1    Οι ανάγκες
4.1.2    Τα αγαθά - το καταναλωτικό πρότυπο
4.2       Οι επιχειρήσεις
4.2.1    Οι συντελεστές παραγωγής
4.2.2    Το κόστος παραγωγής
4.2.3    Η τιμή των αγαθών
4.3.      Τα νοικοκυριά
4.3.1    Το εισόδημα των νοικοκυριών
4.3.2    Ο οικογενειακός προϋπολογισμός
4.4       Το κράτος ως παραγωγός και ως καταναλωτής
4.5       Βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας
ΚΕΦ.6: ΚΟΙΝ/ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
6.1       Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση
6.2       Φορείς κοινωνικοποίησης/ πολιτικοποίησης
6.2.1    Η οικογένεια: το κύτταρο της ατομικής και συλλογικής ζωής
6.2.2    Το σχολείο - η εκπαίδευση
6.2.3    Οι παρέες συνομηλίκων
6.2.4    Τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας
6.2.5    Τα πολιτικά κόμματα
6.2.6    Ο θεσµός των Μαθητικών Κοινοτήτων
6.3       Ο κοινωνικός έλεγχος

ΚΕΦ. 7 Ο ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
7.1       Το αξίωμα του πολίτη: ελεύθερος, υπεύθυνος και ενεργός πολίτης
7.6       Φορολογική συνείδηση
7.7       Κοινωνική ευαισθησία:
Α)Τα δικαιώματα του παιδιού
Β) Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία
7.8       Ο εθελοντισμός
7.9       Η ασφάλεια του πολίτη - Πολιτική άμυνα και Πολιτική προστασία
7.10     Ο ψηφιακός πολίτης

ΚΕΦ. 13: ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ  
13.1     Κοινωνικά προβλήματα
13.1.1 Προσδιορισµός και αίτια
13.1.2 Συνέπειες και αντιµετώπιση
13.2     Φτώχεια, ανεργία,
13.3     Το πρόβλημα της βίας
13.3.1 Είδη βίας: ενδοσχολική, ενδοοικογενειακή, αθλητική, κτλ.
13.3.2 Αιτίες, επιπτώσεις και  αντιμετώπιση της βίας
13.4     Υπερδανεισμός ιδιωτών και δημοσίου
13.5     Υπογεννητικότητα και γήρανση του πληθυσμού
13.6     Αστικοποίηση: Από το χωριό στην πόλη και στην μεγαλούπολη

ΑΓΓΛΙΚΑ, ΓΑΛΛΙΚΑ, ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ

A΄ ΤΑΞΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

H επιλογή των διδακτικών βιβλίων γίνεται από τον Εγκεκριμένο Κατάλογο Ελευθέρων Βοηθημάτων του Υ.ΠΑΙ.Θ. Το καθένα από τα βιβλία αυτά συνάδει μεν με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ), που είναι βασικός όρος για την έγκρισή τους, αλλά αποτελεί διαφορετική πρόταση υλοποίησης του ΑΠΣ, με διαφορετική δομή και δόμηση της ύλης, διαφορετική παρουσίαση των λεκτικών πράξεων, των μορφοσυντακτικών φαινομένων, κλπ.
Επιπροσθέτως, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να προσαρμόσει τους διδακτικούς στόχους και τη μεθοδολογική προσέγγιση στο διαφοροποιημένο επίπεδο γλωσσομάθειας των μαθητών της τάξης, πρέπει να λαμβάνει υπόψη του τα ΑΠΣ για τις ξένες γλώσσες του Λυκείου.
Το επίπεδο γλωσσομάθειας ορίζεται ως εξής:
ΤΑΞΗ
ΑΓΓΛΙΚΑ
ΓΑΛΛΙΚΑ/ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ
Α’ τάξη
Μουσικών, Καλλιτεχνικών και Εκκλησιαστικών Λυκείων

Β1 έως Β1+

Α1- έως Α1



Κατά τη μαθησιακή διαδικασία, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει, αφού μελετήσουν τους δείκτες/περιγραφητές ανά επίπεδο γλωσσομάθειας, οι οποίοι αναφέρονται στην ανάπτυξη γλωσσικών επικοινωνιακών δεξιοτήτων, να προσδιορίσουν το επίπεδο γνώσεων των μαθητών τους (μέσω διαγνωστικής - μη βαθμολογούμενης - αξιολόγησης) ώστε να προσαρμόσουν ανάλογα το μάθημά τους. Αυτό θα τους βοηθήσει να επιλέξουν τα γλωσσικά φαινόμενα (λεξιλογικά και μορφοσυντακτικά) που θα διδάξουν στους μαθητές τους, προκειμένου να αναπτύξουν τις γλωσσικές επικοινωνιακές δεξιότητες και να πραγματώσουν τις λεκτικές πράξεις που ορίζονται για τα αντίστοιχα επίπεδα γλωσσομάθειας. Σε κάθε περίπτωση, κατά τη διδασκαλία/εκμάθηση της ξένης γλώσσας, πρέπει να δίνεται έμφαση στην επικοινωνιακή προσέγγιση, στη λειτουργική χρήση της γλώσσας και στην κοινωνικοπολιτισμική της διάσταση.

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ (μάθημα επιλογής)
Α΄ ΤΑΞΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ
Η διδακτέα - εξεταστέα ύλη στο μάθημα «Εφαρμογές Πληροφορικής» ορίζεται ως εξής:

Κεφάλαιο
Διδακτέα – εξεταστέα ύλη
Κεφάλαιο 01
ΟΛΟ
Κεφάλαιο 02
ΟΛΟ
Κεφάλαιο 03
3.1 και 3.2
Κεφάλαιο 04
4.1
Κεφάλαιο 05
ΟΛΟ
Κεφάλαιο 06
6.1
Κεφάλαιο 07
ΟΛΟ
Κεφάλαιο 08
8.1
Κεφάλαιο 09
ΟΛΟ
Κεφάλαιο 11
11.1
Κεφάλαιο 13
ΟΛΟ


Επισημάνσεις

Ø       Το επίπεδο γλωσσομάθειας για τις ξένες γλώσσες για τις Α΄ και Β’ τάξεις Εσπερινού ΓΕΛ, το οποίο έχει καθοριστεί με την με αρ. πρωτ. 152508/Γ2/24-09-2014, ορίζεται εκ νέου ως εξής:

ΤΑΞΗ
ΑΓΓΛΙΚΑ
ΓΑΛΛΙΚΑ/ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ
Α΄ και Β’ τάξεις Εσπερινού ΓΕΛ


Β1 έως Β1+


Α1- έως Α1



Ø       Η διδακτέα-εξεταστέα ύλη του μαθήματος των Θρησκευτικών Α΄ ΤΑΞΗΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ, η οποία έχει καθοριστεί με την με αρ. πρωτ. 152508/Γ2/24-09-2014, ορίζεται εκ νέου ως εξής:

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ
Α΄ ΤΑΞΗΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ
Βιβλίο: «Ορθόδοξη Πίστη και Λατρεία», Χ. Γκότση, π. Γ. Μεταλληνού, Γ. Φίλια
Η διδακτέα-εξεταστέα ύλη του μαθήματος ορίζεται ως εξής:
2. Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας
3. Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία
6. «Ποιήσωμεν άνθρωπον…»
7. Η παρουσία του Θεού στην ανθρώπινη ιστορία
8. Χριστούγεννα: η γιορτή της ενανθρώπησης του Θεού
9. Το κήρυγμα και τα θαύματα του Χριστού μέσα από τη λατρεία
10. «Προσκυνούμεν σου τα Πάθη Χριστέ..»
11. Η Ανάσταση του Χριστού
14. Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος
15. Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: η ουσία της Εκκλησίας
16. Παναγία, η μητέρα του Χριστού
18. Οι άγιες εικόνες: έκφραση της πίστης
19. Η μνήμη των αγίων, αφορμές για ένα σύγχρονο ανθρωπολογικό προβληματισμό
21. Η είσοδος και ένταξη στη Εκκλησία: τα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος
23. Το βαθύτερο νόημα της Θείας Λειτουργίας
25. Η ευλογία για μια ζωή συζυγίας: το βαθύτερο νόημα του μυστηρίου του Γάμου


Για τη διδακτέα – εξεταστέα ύλη θα εκδοθεί Υπουργική Απόφαση.

Κατάθεση εμπειριών από Ερευνητικές Εργασίες

                                                                                                                                (Πηγή: περ. Φιλόλογος, τ. 156)

Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2014

O μύθος της δημιουργίας των δύο φύλων κατά Πλάτωνα


                            Ο μύθος της δημιουργίας των δύο φύλων κατά Πλάτωνα
Πρωτίστως πρέπει να καταλάβετε καλά την φύση του ανθρώπου και τις περιπέτειές της. Παλαιά, δηλαδή, ο οργανισμός μας δεν ήταν ο ίδιος, όπως τώρα, ήταν διαφορετικός. Πρώτα πρώτα τα φύλα των ανθρώπων ήταν τρία, και όχι όπως σήμερα δύο, αρσενικό και θηλυκό. Υπήρχε ακόμη και ένα τρίτο, αποτελούμενο απ' αυτά τα δύο. Το όνομά του μένει ακόμη, το ίδιο όμως έχει εξαφανισθεί: το ανδρόγυνο. Ήταν τότε ένα ξεχωριστό φύλο, και συνδύαζε και στην εμφάνιση και στο όνομα τα δύο άλλα, το αρσενικό και το θηλυκό. Τώρα δεν υπάρχει παρά μόνον σαν λέξη και χρησιμοποιείται σαν ύβρις. Έπειτα ολόκληρος ο κορμός του κάθε ανθρώπου ήταν στρογγυλός και είχε ολόγυρα ράχη και πλευρές. Είχε τέσσερα χέρια και άλλα τόσα σκέλη και δύο πρόσωπα επάνω σ' ένα λαιμό κυλινδρικό, όμοια και απαράλλακτα, που έβλεπαν προς αντίστροφη κατεύθυνση το καθένα, και ένα κρανίο επάνω από τα δύο πρόσωπα, και αυτιά τέσσαρα και διπλά γεννητικά όργανα και όλα τ' άλλα, όπως θα μπορούσε κανείς επί τη βάσει αυτών να φαντασθεί. Μετεκινείτο δε όχι μόνον όρθιο,όπως τώρα, αν ήθελε προς την μία ή προς την αντίθετη διεύθυνση. Αλλά, όποτε αποφάσιζε να τρέξει γρήγορα, όπως οι ακροβάτες γυρίζουν τα πόδια προς τα επάνω σαν τροχός και κάνουν τούμπες, έτσι και τότε στηρίζονταν και στα οκτώ τους άκρα και μετακινούνταν πολύ γοργά περιστροφικά.
Ο λόγος τώρα που ήσαν τρία τα φύλα και είχαν αυτή την εμφάνιση, είναι διότι το αρσενικό ήταν αρχικά γέννημα του ηλίου, το θηλυκό της γης, το ανάμεικτο της σελήνης. Αφού και η σελήνη αποτελείται και από τα δύο. Περιφερικά πάλι ήσαν και αυτά και ο τρόπος της μετακινήσεώς των, διότι ομοίαζαν με τους προγόνους τους. Η σωματική τους δύναμη και η αντοχή τους ήταν τρομερά, και είχαν απέραντη έπαρση. Τα έβαλαν μάλιστα με τους θεούς. Αυτό που διηγείται ο Όμηρος για τον Ώτο και τον Εφιάλτη, αναφέρεται σε εκείνους κυρίως: τόλμησαν να κατασκευάσουν ανάβαση προς τον ουρανό για να κτυπήσουν τους θεούς.
15. Ο Ζευς τότε σκεπτόταν με τους άλλους θεούς τι να τους κάμουν, και δεν εύρισκαν λύση. Να τους σκοτώσουν και με τους κεραυνούς να εξαφανίσουν το γένος τους, όπως τους Γίγαντες, δεν τους φαινόταν σωστό. Η λατρεία τότε και οι θυσίες των ανθρώπων θα χάνονταν. Ούτε πάλι να τους ανέχονται ν' ασχημονούν. Τέλος ύστερ' από πολλά είχε ο Ζεύς μια έμπνευση και τους λέγει:
"Έχω, μου φαίνεται, ένα μέσον, ώστε και να διατηρηθεί η ανθρωπότητα και να παραιτηθεί από την αυθάδειά της: να γίνουν ασθενέστεροι. Προς το παρόν" είπε "θα τους κόψω σε δύο μέρη τον καθένα. Έτσι θα γίνουν αφ' ενός μεν ανίσχυροι, αφ' ετέρου δε χρησιμότεροι για μας, αφού θα είναι αριθμητικώς περισσότεροι. Θα περπατούν δε ορθοί με τα δύο πόδια. Αν όμως αποδειχθεί ότι εξακολουθούν να είναι ανυπότακτοι και δεν θέλουν να καθίσουν ήσυχα, δεύτερη φορά", είπε, "θα τους χωρίσω και πάλι στα δύο, ώστε να περπατούν με το ένα σκέλος, σαν να παίζουν κουτσό".
Είπε και άρχισε να σχίζει τους ανθρώπους σε δύο, όπως αυτοί που σχίζουν τα βερύκοκκα για να τα διατηρήσουν, ή όπως αυτοί που σχίζουν τα αυγά με την τρίχα. Τον καθένα που χώριζε, ανέθετε στον Απόλλωνα να του γυρίσει το πρόσωπο και το ήμισυ του λαιμού προς το μέρος της τομής. Έτσι θα έβλεπε ο άνθρωπος το σχίσιμό του και θα καθόταν πιο φρόνιμος. Επίσης τα άλλα τον διέταξε να τα τακτοποιήσει. Πράγματι, εκείνος γύριζε το πρόσωπο και τραβούσε το δέρμα απ' όλα τα μέρη προς το σημείο που λέγεται σήμερα κοιλία, και το έδενε όπως τα σουρωτά πουγγιά, αφήνοντας ένα στόμιο στο κέντρο της κοιλίας, αυτό που λέγουν σήμερα τον ομφαλό. Τις ρυτίδες τις άλλες τις περισσότερες τις εξομάλυνε και διευθέτησε τα στήθη μ' ένα εργαλείο, όπως αυτό που έχουν οι τσαγκάρηδες για να ισιώνουν τα ζαρώματα των δερμάτων στα καλαπόδια. Μερικές αφήκε μόνο εκεί κοντά στην κοιλιά και τον ομφαλό, να μένουν σαν ενθύμιο του τι πάθαμε κάποτε
Μετά την διχοτόμηση λοιπόν του οργανισμού μας αναζητούσε το καθένα το άλλο ήμισυ και πήγαιναν μαζί. Τύλιγαν τότε τα χέρια τους ο ένας γύρω από τον άλλον, και έτσι σφιχταγκαλιασμένοι, γεμάτοι πόθο να κολλήσουν μαζί, εύρισκαν τον θάνατο από την πείνα και γενικά από την ανικανότητα προς οποιανδήποτε ενέργεια. Χωρισμένοι ο ένας από τον άλλον δεν δέχονταν να κάμουν τίποτα. Όποτε δε το ένα ήμισυ πέθαινε και έμενε το άλλο, αυτό που έμενε, ζητούσε ένα άλλο ν' αγκαλιάσει, είτε το ήμισυ γυναικός πλήρους ήταν (αυτό που ονομάζουμε σήμερα γυναίκα) είτε ανδρός - αυτό που εύρισκε εμπρός του. Και έτσι χάνονταν. Τους λυπήθηκε, λοιπόν, ο Ζεύς και μηχανεύεται άλλο τέχνασμα: μεταφέρει τα γεννητικά τους όργανα προς τα εμπρός. Ως τώρα τα είχαν και αυτά προς τα έξω και η γονιμοποίηση και γέννηση γινόταν όχι μέσα τους, αλλά στο χώμα, όπως στα τζιτζίκια. Τους τα μετέθεσε λοιπόν, όπως είπαμε, προς τα εμπρός και κανόνισε η αναπαραγωγή να γίνεται δια μέσου των οργάνων αυτών εντός των δύο φύλων, διά του αρσενικού εντός του θηλυκού. Και τούτο με την πρόθεση, ώστε με το αγκάλιασμα, αν μεν τύχει και συναντηθούν άνδρας και γυναίκα, να γονιμοποιούν και έτσι ν' αναπαράγεται το είδος. Και αν πάλι αρσενικό μ' αρσενικό, να προκαλείται επί τέλους χορτασμός της συνουσίας και να κάνουν διαλείμματα, ώστε να στραφούν προς τις εργασίες τους και να φροντίσουν και για τα υπόλοιπα ζητήματα της ζωής. Από τόσο παλαιά, λοιπόν, ο έρως των ανθρώπων μεταξύ τους είναι ριζωμένος στη φύση τους και μας συνενώνει στην αρχική μας κατάσταση, και ζητεί να κάμει και πάλιν από τα δύο ένα και να επανορθώσει το πάθημα του ανθρωπίνου οργανισμού.

16. Ο καθένας μας λοιπόν είν' ένα ημίτομον ανθρώπου, σχισμένος όπως είναι από ένας σε δύο, καθώς οι γλώσσες τα ψάρια. Και ζητεί διαρκώς ο καθένας το άλλο του ημίτομον. Τώρα, όσοι από τους άνδρες είν' απόκομμα από το φύλο το μεικτό, αυτό που ονομαζόταν τότε ανδρόγυνο, αυτοί είναι γυναικομανείς. Και η πλειονότητα των μοιχών από το φύλο αυτό κατάγονται. Επίσης και όσες γυναίκες είναι ανδρομανείς και άπιστοι σύζυγοι κατάγονται από το φύλο τούτο. Οι γυναίκες πάλι που είναι απόκομμα ολόκληρης γυναίκας, αυτές δεν ενδιαφέρονται και πολύ για τους άνδρες. Έχουν στρέψει την προσοχή τους μάλλον στις γυναίκες. Απ' αυτό το φύλο κατάγονται οι λεσβιάδες. Όσοι δε είναι αρσενικού απόκομμα, κυνηγούν τ' αρσενικά. Εφ' όσον μεν είναι παιδιά, αγαπούν τους άνδρες, αφού είναι τμήμα αρσενικού, και τους ευχαριστεί να κοιμούνται και να σφικταγκαλιάζονται με τους άνδρες μαζί. Και είν' αυτοί οι εκλεκτοί μεταξύ των παιδιών και των εφήβων, επειδή έχουν στην φύση τους πολύ ανδρισμό. Μερικοί βέβαια τους αποκαλούν αδιάντροπους. Αλλά δεν είν' αλήθεια. Διότι το κάνουν όχι από αναισχυντία, αλλ' από θάρρος και από γενναιότητα και από τον αρρενωπό τους χαρακτήρα. Τους ενθουσιάζει ό,τι είναι όμοιο προς την φύση τους. Απόδειξη τρανή όταν εξελιχθούν, είναι οι μόνοι που αποδεικνύονται, στα πολιτικά, άνδρες αληθινοί. Όταν δε γίνουν άνδρες, επιδίδονται στον έρωτα των παιδιών και δεν ενδιαφέρονται για τον γάμο και την απόκτηση παιδιών από φυσική κλίση, αλλά μόνον επειδή είναι ικανοποιημένοι από το έθιμο. Οι ίδιοι είναι ικανοποιημένοι να περάσουν μαζί τη ζωή τους άγαμοι. Οπωσδήποτε ένας τέτοιου είδους εξελίσσεται σε άνθρωπο γεμάτο έρωτα προς τ' αγόρια και αγάπη προς τους εραστές του, διότι πάντοτε τον ευχαριστεί ό,τι είναι συγγενές.[…]